مجموعه ای بی نظیر برای یادگیری زبان عربی در 90روز - نسخه صادراتی

این مجموعه برای شروع موفقیت شما در یادگیری زبان عربی کافی است

شامل تمركز و تقويت حافظه در ضمن يادگيري ! تكرار مطالب در فواصل زماني مختلف !
برگرفته شده از جديدترين متد آموزشي روز جهان ، مقدماتی تا پیشرفته

خرید آموزش زبان عربی

توجه کنید: این محصول دارای گارانتی بدون قید و شرط فروشگاه با ضمانت بازگشت پول و یا تعویض میباشدپس با اطمینان خرید کنید

این محصول به صورت اورجینال از فروشگاه ارائه میشود و شماره مجوز در توضیحات درج گردیده

خرید پستی

فقط  30000 تومان!          شماره مجوز: ۱۱-۳۴۵۷۶۲۳

با این مجموعه استثنایی در 90 روز زبان عربی را به صورت کامل فرا بگیرید

ساخت وبلاگ | ساخت سایت

قواعد فعل از لحاظ ثلاثي مجرد و مزيد

فعل ثلاثي دو نوع است:

 1- ثلاثي مجرّد                  2- ثلاثي مزيد

اغلب فعل هايي كه در دوره راهنمايي با آن آشنا شده ايد ثلاثي مجرّد بودند.

سَمِعوا، رَفَعْنا، يلعَبانِ، تحكُمُ، تَصبِرونَ، حَمَلَتْ، اُكْتُبوا 

ثُلاثي مجرّد به فعلي  مي گويند كه اوّلين صيغه فعل ماضيِ آن از سه حرف تشكيل مي شود. مثلاً اين فعلها ثلاثي مجرّد هستند (سَمِعوا، رَفَعْنا، يَلعَبانَ، تَحكُمُ، تَصبِرونَ، حَمَلْتَ، اُكتُبوا) اوّلين صيغه ماضيِ اين فعلها به ترتيب عبارتند از( سَمِعَ،رَفَعَ، لَعِبَ، حَكَمَ، صَبَرَ، حَمِلَ، كَتَبَ) مي بينيم همه اين فعل ها سه حرفي اند.

سَمِعوا - رَفَعْنا- يَلعَبانِ- تَحْكُمُ- تَصْبِرونَ- حَمَلَتْ- اُكْتُبوا

سَمِعَ -  رَفَعَ  - لَعِبَ  - حَكَمَ -  صَبَرَ  -   حَمَلَ-   كَتَبَ

 ثلاثي مزيد 

فعل ثلاثي مزيد به فعلي گفته مي شود كه اولين صيغه ماضي آن بيشتر از سه حرف باشد.

أخْرَجْنا- تُعَلِّمونَ- هاجَرْتُم- إجْلَسْتَ- قَدَّمْنا- سافَروا

به اين 6 فعل توجّه  كنيد: اوّلين صيغه ماضي اين فعل ها عبارتند از:

 أخْرَجَ  - عَلَّمَ-   هاجَرَ-     أجْلَسَ-  قَدَّمَ -  سافَرَ 

                               عَلَلمَ                           قَددَمَ

مي بينيد كه به اولين صيغه ماضي هر يك از اين فعل ها حرفي اضافه شده است.

فعل ثلاثي مزيد به فعلي گفته مي شود كه اولين صيغه ماضي آن بيشتر از سه حرف باشد.

 بنا براين به اين فعلها فعل هاي ثلاثي مزيد گفته مي شود.

براي تشخيص مجرّد از مزيد به اولين صيغه ماضيِ آن فعل مراجعه مي كنيم.

هر كدام از فعلهاي ثلاثي مزيد، دري از نظر معني بر روي ما مي گشايد؛ به هر گروه از  اين افعال يك باب مي گويند و فعلهاي ثلاثي مزيد داراي هشت باب مشهور هستند كه ما در درس دوم با سه باب از بابهاي ثلاثي مزيد آشنا مي شويم. شما مي توانيد اين بابها را در جدول زير مشاهده كنيد:

 

باب

وزن ماضي

وزن مضارع

وزن امر

إفعال

أفْعَلَ

يُفْعِلُ

أفْعِلْ

تَفعيل

فَعَّلَ

يُفَعِّلُ

فَعِّلْ

مُفاعَلَة

فاعَلَ

يُفاعِلُ

فاعِلْ

دانش آموزان عزيز، شما اكنون مي توانيد مثالهايي را در باب هاي گفته شده ملاحظه كنيد. به معني كلمه ها نيز دقّت كنيد.

 مثال براي ثلاثي مزيد باب «إفعال» 

 

ماضي

مضارع

مصدر

امر مخاطب

أجْلَسَ: نشاند

يُجْلِسُ : مي نشاند

إجلاس: نشاندن

أجْلِسْ: بنشان

ثلاثي مجرّد، فعل بالاعبارت است از:

 

ماضي

مضارع

مصدر

امر مخاطب

جَلَسَ: نشست

يَجْلِسُ: مي نشيند

جُلوس: نشستن

اِجْلِسْ: بنشين

مثال براي ثلاثي مزيد باب «تفعيل »:

 

ماضي

مضارع

مصدر

امر مخاطب

نَزَّلَ: پايين آورد

يُنَزِّلُ: پايين

مي آورد

تَنْزيل: پايين آوردن

نَزِّلْ: پايين بياور

ثلاثي مجرّد فعل بالا عبارت است از:

 

ماضي

مضارع

مصدر

امر مخاطب

نَزَلَ: پايين آمد

يَنْزِلُ: پايين مي آيد

نُزول: پايين آمدن

اِنْزِلْ: پايين بيا

 مثال براي ثلاثي مزيد باب «مفاعلة» 

 

ماضي

مضارع

مصدر

امر مخاطب

جالَسَ: همنشيني كرد

يُجالِسُ: همنشيني مي كند

مُجالَسَة: همنشيني

جالِسْ: همنشيني كن

ثلاثي مجرّد فعلِ بالا را كمي جلوتر خوانديم. گاهي مصدر اين باب بر وزن «فِعال» است.

مثال: جاهَدَ، يُجاهِدُ: مُجاهَدَة (جِهاد) - دافَعَ، يُدافِعُ، مُدافَعَة (دِفاع)

 

(مضارع)                                               (امر)

تُنَزِّلُ:             پايين مي آوري                    نَزِّلْ:                پايين بياور.

تُعلِّمينَ:           ياد مي دهي.                       عَلِّمى :            ياد بده.

تُجالِسونَ:        همنشيني مي كنيد.                          جالِسوا:             همنشيني كنيد.

تُجاهِدانِ:        جهاد مي كنيد.                     جاهِدا:             جهاد كنيد.

تُكْرِمُ:            احترام مي گذاري.                أكْرِمْ:             احترام بگذار.

تُخْرِجْنَ:         خارج مي كنيد.                    أخْرِجْنَ:       خارج كنيد.

 

معلم: نكته، همزه باب إفعال در فعل امر، هميشه مفتوح « أ» است. مثال:

 تُحْسِنُ: (نيكي مي كني)                              أحْسِنْ: (نيكي كن)

تُدْخِلانِ: (داخل مي كنيد)                           أدْخِلا: (داخل كنيد)

 

(سماعي - قياسي)

ماضي، مضارع و مصدر در ثلاثي مجرّد «سماعي» هستند. سماعي يعني شنيداري. يعني از قبل بايد آنها را شنيده باشيم. به مصدر اين فعل ها دقّت كنيم.

حَفِظَ         حِفْظ                           قَرَأ              قِراءَة            

جَلَسَ        جُلوس                        عَرَفَ       عِرفان

امّا ماضي، مضارع  و مصدر در ثلاثي مزيد «قياسي» هستند؛ يعني اگر يك مورد را بلد باشيم بقيه فعلها و مصدرها را با مقايسه كردن مي سازيم.

فعل هايي كه در يكي از بابهاي افعال و تفعيل به كار مي روند؛ اغلب به صورت متعدّي ترجمه مي شوند. يعني نياز به مفعول دارند. مانند:

 

نَزَلَ : نازل شد أنزَلَ و نَزَّلَ: نازل كرد.

 

 

براي ساختن مصدر اين باب از وزن (افعال) استفاده مي كنيم و مثلاً مصدر (اضْحاك) را مي سازيم . وزن اولين صيغه ماضي و اولين صيغه مضارع و مصدر اين فعل را مجموعاً (باب افعال) مي ناميم پس فرمول (باب افعال) به شكل زير است.


اولين صيغه ي ماضي :أَفْعَلَ

اولين صيغه ي مضارع : ُفْعِل

ُ مصدر : افْعال


به فعل هايي كه بدين ترتيب با افزودن يك يا چند حرف به ريشه فعل ساخته مي شوند ثلاثي مزيد مي گويند. به عبارت ديگر ثلاثي مزيد فعلي است كه اولين صيغه ي ماضي آن علاوه بر سه حرف اصلي يك يا چند حرف زايد نيز دارند. مانند :

(أَضْحَكَ) غير از سه حرف (ض ح ك ) كه حروف اصلي هستند يك حرف ديگر هم دارد (اُ) كه حرف زايد ناميده مي شود.

اما ثلاثي مجرد فعلي است كه اولين صيغه ماضي آن حرف زايد ندارد و فقط از سه حرف اصلي درست شده است : مانند : ضَحِكَ

 

معرفي باب تفعيل

اولين صيغه ماضي : فَعّلَ (علّمَ)
اولين صيغه مضارع : يُفَعّلُ (يُعلّم)ُ
مصدر : تفعيل (تعليم)

 

معرفي باب مفاعلة

اولين صيغه ماضي : فاعَلَ (جاهَد)َ
اولين صيغه مضارع : يُفاعِلُ (يُجاهِد)ُ
مصدر : مُفاعلة ، فعال (مُجاهدَة ، جهاد)
مصدر فعلهاي ثلاثي مزيد وزن معيني دارند به عبارتديگر قياسي هستند. اما مصدر فعلهاي ثلاثي مجرد وزن معيني ندارند و به عبارت ديگر سماعي هستند.

 

تمرينات درس دوم : 1-عيّن الصحيح علي حسب النّص : براساس متن صحيح را معين كن

1- كان اُويسٌ مشتاقا لزيارة النبي (ص)
اويس مشتاق ديدار پيامبر بود-صحيح
2 – وعد اُويسٌ امّة بالرّجوع بعد غروب الشّمس .
اويس به مادرس وعده داد كه بعد از غروب خورشيد برگردد-غلط
3 - جاهَدَ اويسٌ في معركة «نهروان» فَوَجعَ علي الارض شهيداً
اويس در جنگ نهروان جهاد كرد . پس روي زمين افتاد و شهيد شد-غلط

 

تمرين دوم : با توجه به كفه هاي پر شده (صفحه 21 كتاب درس) كلمات هم وزن آنها را پيدا كنيد
هاجر ، اكرم ، اشرك، كاتب ، جالس، علّم ، قدّم، اكبرّ ، اَحْسَنَ

فاعل : هاجَرَ - كاتَبَ - جالَسَ
فعّل : علّم - قدَّم - كبَّر
أفْعل : اكرم - أسْرَكَ - أَحْسَنَ

 

حال چنانچه در كفه هاي پرشده كلمات «يُفْعلِ ، يُفعل و يُفاعل » را قرار دهيد . جهت برابر شدن كفه ها در وزن فعل هاي بالا چه تغييري ايجاد مي شود؟

يفاعل : ُيُهاجِرُ - يُكاتِبُ - يُجالسُ
يُفعّلُ : يُعلّم - يُقدّمُ - يُكتّبرُ
يَُفْعِلُ : يُكرمُ - يُشْركُ - يَُحْسِنُ

 

اكنون مصادر فعل هاي بالا را در جاي خالي قرار دهيد:

مهاجرة : مكاتبة - مجالسة
تعليم : تقديم - تكبير
اكرام : اشراك - احسان

 

تمرين 3 – اجعل في الفراغ كلمة مناسبتة من الدّوائر
در جاي خالي كلمه مناسبي در دايره ها قرار بده

1. و لأحْسنْ كما .......اللهُ اليك
گزينه ها: اَحْسنوا -اَحْسَنْ
پاسخ:اَحْسَنْ
و نيكي كن چنانچه خدا به تو نيكي كرد

2 . (انّا ..... هُ في ليْلة ِ القدر)
گزينه ها:انزلنا - انزل
پاسخ :‌انزلنا
همانا ما آن را در شب قدر نازل كرديم

3. (ربّنا اَفْرغ عليْنا صبرأ و....... اقْدامنا ) ‌
گزينه ها:ثَبَّت - ثَبَّتوا
پاسخ :‌ ثَبَّت
اي پروردگار به ما صبر عطا كن و گامهاي ما را استوار گردان

4 . (انّا نحْنُ ...... عليكَ القرآن)
گزينه ها: نزَّلنا - نَزَّلتُ
پاسخ :‌ نزَّلنا
همانا قرآن را بر تو نازل كرديم

 

4 - اكمل ترجمه الجمل التالية :
ترجمه جمله هاي زير را كامل كن

1. لا يَشْعُرُ المؤمن بالضعْفِ عندَ مواجهة المشاكل .
مؤمن به هنگام برخورد با مشكلات احساس ضعف نمي كند

2.اللُّهمَ ، نوّر قلوبنا بنور الايمان و اليقين .
خدايا ! دلهاي ما را به نور ايمان و يقين روشن كن

3.هولاء وَجَدوا السّعادة في مساعدة الآخرينَ
اينان سعادت را در كمك كردن به ديگران يافتند

4. المؤمنون يُجاهدنَ باموالهم و انفسهم في سبيل الله .
مؤمنان با مالهايشان و جان هايشان در راه خدا جهاد مي كنند

 

اضواء قرآينه (پرتوهاي قرآني)
1. با توجه به ترجمه ي آيات در جاي خالي از مصدر «تسبيح» (خدا را به پاكي ياد كردن) فعل مناسب قرار دهيد:

1. (يُسبّحونَ الليلَ و النّهارُ لا يَفْتُرون) ( انبياء 20)
شبانه روز خداوند را به پاكي ياد مي كنند و مستي نمي ورزند

2. فاصْبر علي ما يَقولُونَ و يسبّحْ بحَمْدِ ربّك . (طه 130)
بر آنچه مي گويند، شكيبا باش و با ستايش پروردگارت از او به پاكي ياد كن

 

2 – دو آيه زير را بخوانيد و به سؤالات زير پاسخ دهيد :
و ابالحق انزلناهُ و بالحقّ نزَلَ . (اسراء / 105)
و آنرا به حق نازل كرده ايم و به حق نازل شده است

«انّا نحنُ نزّلنا الذّكر و انّا له لحافظون» (حجر /19)
همانا ما خودمان قرآن را نازل كرديم و همانا ما حفظ كننده ي آن هستيم
سؤال :

تفاوت ميان نزل و انزل از جهت لفظ و معني چيست؟
نزَل ثلاثي مجرد و اَنْزَلَ ثلاثي مزيد است. نَزَلَ يعني فرود آمد اما أَنْزَلَ يعني فرود آمد

تفاوت ميان نزل و نزّل از جهت لفظ و معني چيست؟
نَزَل ثلاثي مجرد نزّلَ ثلاثي مزيد است نزَلَ يعني فرود آمد اما نزّلَ يعني فرود آورد

 

تست هاي كنكوري درس دوم :

1- ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) قد اسمتُ منذ مدّةِ : از مدتي پيش اسلام آورده ام
ب) لَقد نَفِدَ صبري : صبرم تمام شده است
ج) قَرُبَ من مدينة النبي : از شهر پيامبر (ص) مديه دور شد.
د) ربّنا اَفْرغ عَليْنا صبْراً : اي پروردگار ما به ما صبر عطا كن

2 – ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) الجزيل : ناچيز
ب) الحبيب :‌محبوب
ج) ذاتَ ليلةٍ : شبي
د) السّنين :‌سال ها

3– كدام گزينه ثلاثي مجرد است؟
الف) يَخْرُجُ
ب) يُخْرِجُ
ج) أَخْرَجَ
د) أِخراج

4 – كدام گزينه از باب افعال است؟
الف) علموُا
ب) يَعْلَمُ
ج) اعْلَمْ
د) علّمَ

5 – كدام گزينه از باب افعال است؟
الف) هاجَروا
ب) أَرْسَلْنا
ج) تُكذّبانِ
د) صدّقَ

6 – كدام گزينه از باب مفاعله است ؟
الف) انزلنا
ب) نزّلْنا
ج) جاهدوا
د) أَخْطَاْتَ

7 – كدام گزينه از باب تفعيل است؟
1. تُجاهدينَ
2. تُسبّحُ
3. اَحْسنْتُمْ
4. يطعَمون

8 – ميزان براي تشخيص حروف زايد و باب ها كدام صيغه است؟
الف) اولين صيغه ي مضارع
ب) هفتمين صيغه امر
ج) مصدر
د) اولين صيغه ي ماضي

9 – ميزان براي تشخيص ثلاثي مزيد و ثلاثي مجرد كدام صيغه است؟
الف) اولين صيغه مضارع
ب) اولين صيغه نهي
ج) اولين صيغه ماضي
د) اولين صيغه امر

10 – كدام گزينه ، مصدر ثلاثي مزيد نيست؟
الف) نزُول
ب) مُجاهدة
ج) جهادِ
د) انْزال

11 – كدام گزينه نمي تواند جمله (اَنْتَ …آموزش زبان عربي.
.) را كامل كند؟
الف) تُساعِدَُ
ب) ساعَدْتَ
ج) تلميذٌ
د) يُساعِدُ

12 – كدام گزينه در موقع ساختن فعل امر به همزه نياز دارد؟
الف)‌تَعَلّمُ
ب) تُكِْرمُ
ج) تُجاهِدُ
د) تُجاهدينَ

13 – همزه فعل امر كدام باب مفتوح است؟
الف) افعال
ب) تفعيل
ج) مفاعلة
د) تفعيل و مُفاعلة

14 – كدام گزينه نمي تواند جمله (هيَ ….) را كامل كند؟
الف) تُعلّمُ
ب) علّمتْ
ج) يُعلّمُ
د) تلميذةٌ

15 – كدام گزينه جمله اَنْتُنَّ …. في الصّلاة را كامل مي كند؟
الف) تُشاركونَ
ب) يُشاركونَ
ج) تُشارِكْنَ
د) يُشاركن


برچسب‌ها: ،


تاريخ : ۱۶ آبان ۱۳۹۴ | ۱۲:۰۰:۰۰ | نويسنده : عربي| نظرات (0)

ارسال نظر
نام :
ایمیل :
سایت :
پیام :
خصوصی :
کد امنیتی :